1965 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Head Start 38 миллионнан астам балаға қызмет көрсетті. 2024 қаржы жылында бағдарлама 805 919 балаға жетті, бюджеті 12,27 млрд доллар болды. Бірақ ең қызықтысы — оның қалай бақыланатыны.
Head Start — АҚШ Денсаулық сақтау және халыққа қызмет көрсету министрлігінің Балалар және отбасылар әкімшілігі жанындағы Head Start басқармасы жүргізетін федералдық бағдарлама. Ол жергілікті ұйымдарға — мектеп округтеріне, коммерциялық емес ұйымдарға, діни бірлестіктерге, тайпалық кеңестерге — тікелей грант береді. Бағдарлама шамамен 1600 агенттік арқылы жүзеге асырылады.
Ол жай балабақша емес. Бағдарлама туылғаннан 5 жасқа дейінгі балаларды және жүкті әйелдерді қамтиды және бес бағытта қызмет көрсетеді: білім беру, денсаулық (медициналық, стоматологиялық, есту, көру және мінез-құлық скринингі), тамақтандыру, отбасына әлеуметтік қолдау және ата-аналарды тарту. 2024 қаржы жылының соңында балалардың 96%-ы медициналық сақтандырумен, 87%-ы үздіксіз стоматологиялық көмекпен қамтылған.
Ең маңызды сабақ — сапаны бақылау тәсілі. Бағдарлама Head Start Program Performance Standards деп аталатын стандарттарға сүйенеді, олар 45 CFR 1302-де кодификацияланған. Бес жылдық грант циклінің ішінде әр агенттік бірнеше тексеруден өтеді: құжаттама мен басқаруды қарайтын қашықтық тексеру, стандарттарға сәйкестікті тексеретін орындағы тексеру, және CLASS құралы арқылы педагог пен бала арасындағы өзара әрекеттің сапасын өлшеу. Бөлек механизм — балалардың қауіпсіздігіне қатысты оқиғалар бойынша жедел тексеру.
Қазақстандық контекст үшін екі тұжырым бар. Біріншісі — стандарт жазумен шектелмейді: оның артында тексеру рәсімі, өлшеу құралы және мерзім тұруы тиіс. Екіншісі — CLASS құралының рөлі: АҚШ тәжірибесінде педагог пен бала арасындағы өзара әрекеттің сапасы құжаттаманың толықтығынан гөрі маңызды өлшем ретінде қарастырылады.
